İş Sözleşmesi Feshinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İş sözleşmesinin feshi, hem işveren hem de işçi açısından önemli hukuki ve finansal sonuçları olan bir süreçtir. Bu süreçte tarafların hak ve yükümlülüklerini bilmesi ve doğru adımları atması kritik önem taşır.Fesih Türleri
1. İşveren Feshi
#### Haklı Nedenle Fesih İşveren, haklı nedenlere dayanarak işçinin iş sözleşmesini derhal feshedebilir: Genel Ahlak ve İyiniyet Kurallarına Aykırılık:- Hırsızlık, dolandırıcılık
- Sır saklama yükümlülüğünü ihlal
- İşyerinde kavga, küfür
- İşverene karşı saygısızlık
- Sürekli işe geç gelme
- İzinsiz devamsızlık (2 gün art arda, 1 ayda 3 gün)
- İş kurallarına uymama
- Verimli çalışmama
Önemli: Haklı nedenle fesihte kıdem ve ihbar tazminatı ödenmez, ancak çalışılan gün ücretleri ve yıllık izin ödemesi yapılır.#### Geçerli Nedenle Fesih
- Ekonomik sebepler (küçülme, iflas)
- Teknolojik değişiklikler
- Verimlilik sorunları
- Davranış bozukluları
- Sendika üyeliği nedeniyle
- Hamilelik döneminde
- Askerlik süresince
- İş kazası/meslek hastalığı sırasında
2. İşçi Feshi
#### Haklı Nedenle Fesih İşçi de haklı nedenlere dayanarak sözleşmeyi feshedebilir: İşveren Kaynaklı Nedenler:- Ücret ödememe (1 ay)
- Mobbing uygulamaları
- İş güvenliği önlemlerini almama
- Sözleşme koşullarını değiştirme
- Meslek hastalığı
- İş kazası sonucu malüliyet
- Doktor raporu ile çalışamama
3. Karşılıklı Anlaşma ile Fesih
Protokol düzenleme şartları:- Yazılı anlaşma zorunlu
- Karşılıklı rıza gerekli
- Tazminat hakları belirtilmeli
- İade yükümlülükleri tanımlanmalı
Tazminat Hakları
Kıdem Tazminatı
#### Şartları- En az 1 yıl çalışma
- Geçerli nedenle fesih veya işçi feshi
- Emeklilik veya ölüm
Kıdem Tazminatı = Son ücret × Çalışma yılı × 30 gün
Örnek:
- Son ücret: 20.000 TL
- Çalışma süresi: 5 yıl
- Kıdem tazminatı: 20.000 × 5 × 30 = 3.000.000 TL
``
#### Tavan Tutarı
- 2025 yılı tavanı: 25.000 TL/ay
- Yıllık güncelleme yapılır
- Enflasyon oranına göre belirlenir
İhbar Tazminatı
#### İhbar Süreleri Çalışma süresine göre:- 6 ay - 1.5 yıl: 2 hafta
- 1.5 - 3 yıl: 4 hafta
- 3 yıl üzeri: 6 hafta
- Süre tanıma (çalışarak)
- Tazminat ödeme (para ile)
- Kısmi çalışma (karma)
Yıllık İzin Ücreti
#### Hesaplama Esasları- Kullanılmayan izinler ücretlendirilir
- Günlük ücret bazında hesaplanır
- Vergi kesintisi yapılır
Fesih Süreci
1. Fesih Bildiriminin Yapılması
#### Şekil Şartları- Yazılı bildirim zorunlu
- Fesih nedeni belirtilmeli (geçerli fesihte)
- Tebliğ usulüne uyulmalı
- İmza ve tarih bulunmalı
- 6 iş günü içinde fesih
- 1 yıllık zamanaşımı süresi
- Derhal fesih hakkının kaybı
2. İş ve İşlemlerin Devri
#### İşçinin Yükümlülükleri- İş araç gereçlerini iade
- Belge ve dosyaları teslim
- Sır saklama yükümlülüğü
- Rekabet yasağına uyum
- Çalışma belgesi verme
- SGK işlemlerini tamamlama
- Ücret ödemelerini yapma
- İşsizlik ödeneği için gerekli işlemler
3. Hesap Kapatma
#### Ödenecek Tutarlar İşçiye ödenecekler:- Kalan ücret ve ek ödemeler
- Fazla çalışma ücretleri
- Yıllık izin bedeli
- Kıdem tazminatı
- İhbar tazminatı
- Avans bakiyeleri
- Zarar bedelleri
- Sosyal yardım geri ödemeleri
Uyuşmazlık Çözüm Yolları
İş Mahkemeleri
#### Dava Süreci- 6 aylık dava süresi
- Arabuluculuk ön koşulu
- Delil toplama süreci
- Karar ve temyiz
- İşe iade davaları
- Tazminat talepleri
- Ücret alacağı davaları
- Mobbing tazminatı
Alternatif Çözüm Yolları
#### Arabuluculuk- Zorunlu ön koşul
- 60 günlük süre
- Daha hızlı çözüm
- Maliyet avantajı
- Toplu iş sözleşmesi usulleri
- İç başvuru mekanizmaları
- Sendika aracılığı
Özel Durumlar
Toplu İşçi Çıkarma
#### Şartları- 30 günde 10 işçi (10-20 işçi çalışan)
- 30 günde 20 işçi (21-100 işçi çalışan)
- 30 günde %10 (100+ işçi çalışan)
- İŞKUR'a bildirim
- Sendika ile görüşme
- 30 günlük bekleme süresi
Hamile İşçi Feshi
#### Koruma Kapsamı- Hamilelik süresince
- Doğumdan sonra 6 ay
- Ücretsiz izin kullanımı
- Emzirme izni süresi
Sendikalı İşçi Feshi
#### Özel Prosedür- Sendikaya bildirim
- Gerekçeli fesih
- İtiraz süreci
- Güvence kapsamı
Pratik Öneriler
İşveren İçin
#### Fesih Öncesi ✅ Dokümantasyon hazırlayın ✅ Haklı neden tespiti yapın ✅ Prosedürleri kontrol edin ✅ Hukuki danışmanlık alın #### Fesih Sonrası ✅ Tazminatları hesaplayın ✅ SGK işlemlerini tamamlayın ✅ Belgeleri hazırlayın ✅ İade alımlarını yapınİşçi İçin
#### Hakların Korunması ✅ Fesih nedenini sorgulayın ✅ Tazminat tutarlarını kontrol edin ✅ Belgeleri saklayın ✅ Hukuki destek alın #### Yeni İş Arayışı ✅ İşsizlik ödeneği başvurusu ✅ Çalışma belgesi temini ✅ Referans mektupları ✅ Sektör ağları kullanımıGüncel Gelişmeler
2025 Düzenlemeleri
#### Teknolojik Değişimler- Dijital tebligat sistemi
- Online başvuru imkânları
- E-imza kullanımı
- Hızlı çözüm platformları
- Mobbing düzenlemeleri
- Uzaktan çalışma hakları
- Esnek çalışma modelleri
- İş-yaşam dengesi koruması
Sonuç
İş sözleşmesi feshi karmaşık hukuki bir süreçtir. Doğru bilgi ve profesyonel destek ile hem hak kayıpları önlenir hem de uyuşmazlıklar minimize edilir.Önemli Hatırlatma: Her fesih süreci kendine özgü koşullar içerir. Uzman görüşü almak, en doğru yolu bulmanızı sağlar.İş sözleşmesi feshi konularında hukuki danışmanlık ve süreç yönetimi için deneyimli ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
